In het kort
- Hemoglobine is je portemonnee en ferritine je bankrekening: bij aanvullen stijgt eerst je hemoglobine en pas later je ferritine.
- Bloedverlies is de meest voorkomende oorzaak. Eén op de vijf vrouwen verliest per menstruatie 80 ml of meer, tegen gemiddeld 40 ml.
- Een tekort ontstaat ook door slechte opname, bijvoorbeeld bij coeliakie, darmontsteking, weinig maagzuur, medicijnen of zwarte thee bij het eten.
- Veel labs hanteren voor ferritine een ondergrens van 10 tot 20, maar steeds meer ziekenhuizen gaan uit van 30.
- Aanvullen kost tijd. Een stijging van hemoglobine van 8 naar 8,2 lijkt klein, maar staat voor veel ijzer, en de kuur kan tot een jaar duren.
Waar het over gaat
Lisa begint met de basis. IJzer is nodig voor hemoglobine in je rode bloedcellen, die zuurstof van je longen naar je spieren brengen. Bij te weinig ijzer word je moe. Ze noemt ook lusteloosheid, hoofdpijn, duizeligheid, bleekheid, kortademigheid bij inspanning, haaruitval, een droge huid, rusteloze benen, slechtere concentratie en brokkelige nagels. In haar praktijk hoort ze vooral moeheid en haaruitval. Omdat een tekort vaak lang sluimert, went je aan de klachten en merk je pas na het aanvullen hoe fit je kunt zijn.
Ze noemt vijf oorzaken. Te weinig ijzer eten, bijvoorbeeld weinig heemijzer of een eenzijdig menu. Een slechte opname, zoals bij coeliakie, een inflammatoire darmziekte, te weinig maagzuur, bepaalde medicijnen of zwarte thee bij de maaltijd. Een hogere behoefte in zwangerschap, borstvoeding en de groei. Bloedverlies door bloed doneren, operaties, een koperspiraal, de menstruatie of een bloeding in maag of darm. En heel intensief sporten. Bloedverlies komt het meest voor.
Hemoglobine is als je portemonnee en je ferritine is als je bankrekening.
Een gemiddelde menstruatie is ongeveer 40 ml bloed. Eén op de vijf vrouwen verliest 80 ml of meer, soms 120 ml. Lisa had zelf met een koperspiraal zulke lange, zware menstruaties dat ze hem snel liet verwijderen. Herken je dit, ga dan naar de huisarts.
Voor de bloedtest gebruikt ze het beeld van een huisarts uit een podcast: hemoglobine is je portemonnee, ferritine je bankrekening. Bij aanvullen vult eerst de portemonnee en pas daarna de bankrekening. Ze noemt een referentiewaarde voor hemoglobine bij vrouwen van 7,5 tot 10 mmol/l, en voor ferritine ondergrenzen van 10, 15 of 20 die steeds vaker naar 30 gaan. Zelf houdt ze minimaal 30 aan.
Behandelen gaat volgens haar altijd met supplementen: ferrofumaraat van de huisarts, bij een kleiner tekort een middel van de drogist, of een infuus bij een ernstig tekort. Het kan een jaar duren. Daarna laat je na een half jaar opnieuw meten en onderhoud je de waarde met voeding.
Uit de video
Beelden: Lisa | Grow that Flow, via YouTube.
Pas als het ijzergehalte is opgehoogd voel je dan het verschil van oh wacht, ik had me ook zo fit kunnen voelen.
Ik kan het heel leuk vertellen maar jouw huisarts is jouw behandelaar.
Wat je hiermee kunt
- Heb je een recente bloeduitslag, kijk dan naar je hemoglobine én je ferritine, en vraag welke ondergrens het lab voor ferritine gebruikt.
- Is je menstruatie zo zwaar dat je vaak doorlekt of langer dan 7 dagen bloedt, bespreek dat met je huisarts, ook als je een koperspiraal hebt.
- Slik je ijzer, laat dan na de kuur je waarden opnieuw meten en drink geen zwarte thee bij je maaltijden.
Bron
Deze samenvatting schreef ferritine.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor je bij de makers.
