In het kort
- Volgens Groenestein is ongeveer 120 milliliter per menstruatie de bovengrens van normaal. Elke twee uur verband of tampon wisselen, langer dan zeven dagen bloeden en stolsels groter dan een euromunt wijzen op te veel.
- Je kunt een ijzergebrek hebben terwijl je Hb nog normaal is. Van der Velden ziet dat regelmatig bij meiden van wie de huisarts alleen het Hb had gemeten.
- Moeheid, zwarte vlekken bij het opstaan en buiten adem raken op de trap zijn voor Van der Velden signalen om aan ijzergebrek te denken.
- Bij ongeveer een derde van de meiden op hun spreekuur zit er een stollingsstoornis achter het hevige bloedverlies, vaak erfelijk.
- Hevig bloedverlies is te behandelen met tranexaminezuur, ontstekingsremmende pijnstillers of hormonen via pil, pleister, ring of spiraaltje. Een koperspiraal maakt het juist erger.
- Ook als je bloedverlies in de ogen van de arts meevalt, is het volgens Groenestein terecht om hulp te vragen als je er veel last van hebt.
Waar het over gaat
Berit en Maud van de Erasmus MC-podcast In Opname praten met gynaecoloog Carla Groenestein en verpleegkundig specialist Carolien van der Velden. Samen met een (kinder)hematoloog houden zij in het Erasmus MC Sophia een spreekuur voor hevig menstrueel bloedverlies, het HMB-spreekuur. Hun patiënten zijn meiden vanaf hun eerste menstruatie tot ongeveer 21 à 25 jaar.
Volgens Groenestein ligt de bovengrens van normaal bij ongeveer 120 milliliter voor je hele menstruatie, iets minder dan een plastic bekertje van 150 milliliter. Veel vrouwen schatten hun bloedverlies verkeerd in, de ene te hoog en de andere te laag. Tekenen van te veel zijn: langer dan zeven dagen menstrueren, elke twee uur je tampon of verband moeten wisselen, 's nachts een wekker zetten om niet door te lekken en stolsels groter dan een euromunt. Een menstruatiescorekaart, waarop je per dag je verband en tampons bijhoudt, maakt het meetbaar. Boven de 150 punten spreek je van hevig bloedverlies, maar ook met een lagere score kun je er veel last van hebben.
Dus ook die bloedarmoede, en misschien hebben ze nog niet eens bloedarmoede, maar wel een gebrek aan ijzer. Maakt echt dat ze niet lekker in hun vel zitten.
Bij ongeveer een derde van de meiden op hun spreekuur vinden ze een stollingsstoornis, zoals de ziekte van Von Willebrand of bloedplaatjes die niet goed plakken. Vaak zit het in de familie: moeder en oma hadden het ook en vonden het normaal. Vragen naar bloedneuzen, blauwe plekken en lang nabloeden na het trekken van een kies hoort bij het onderzoek. Bij de anderen is er soms een gynaecologische oorzaak, zoals endometriose, en soms vinden ze niets.
Hevig bloedverlies maakt moe, en dat wordt bij pubers makkelijk weggezet als normaal. Groenestein wijst erop dat je ook zonder bloedarmoede een ijzergebrek kunt hebben. Van der Velden vertelt dat de huisarts vaak alleen het Hb meet, terwijl zij bij een redelijk normaal Hb toch regelmatig een laag ijzer vinden. Ze behandelen met ijzertabletten, met een ijzerinfuus als tabletten niet helpen of te naar zijn, en met advies over ijzerrijk eten. Ze vraagt naar zwarte vlekken bij het opstaan en buiten adem raken op de trap.
Er is veel aan te doen. Tranexaminezuur remt het bloedverlies, ook zonder stollingsstoornis, en ontstekingsremmende pijnstillers zoals ibuprofen helpen bij ongeveer een op de drie. Hormonen in een pil, pleister, ring of spiraaltje maken het baarmoederslijmvlies dunner: wat er niet is, hoeft er niet uit. Zonder hormonen zijn de mogelijkheden beperkt, en een koperspiraal maakt het juist erger. Ook rond de overgang komt hevig bloedverlies veel voor en is het te behandelen. Daarnaast gaat het gesprek over schaamte op school en over menstruatiearmoede: Van der Velden geeft op elk spreekuur een of twee meiden gratis verband mee.
Soms gaan ze naar de huisarts en dan laten ze een Hb prikken. En dat is dan goed. Maar het ijzer wordt dan vaak niet bepaald. En wij zien soms bij een redelijk normaal Hb toch wel laag ijzer.
Want ook als het bloedverlies in onze ogen meevalt, kan het wel zijn dat je er zelf heel veel last van hebt. En ook dan is het gerechtvaardigd om met elkaar te kijken hoe we het kunnen oplossen.
Wat je hiermee kunt
- Houd een paar maanden bij hoeveel dagen je bloedt, hoe vaak je verband of tampon wisselt en of je doorlekt, op een menstruatiescorekaart of in een app. Neem dat mee naar de huisarts.
- Laat je bloed prikken vanwege hevige menstruaties of moeheid, vraag dan of naast je Hb ook je ferritine wordt gemeten.
- Hevig bloedverlies is te behandelen. Vraag je huisarts naar tranexaminezuur of hormonen, en vraag om een verwijzing naar de gynaecoloog als het niet beter wordt.
Bron
Deze samenvatting schreef ferritine.nl op basis van de volledige aflevering. Citaten zijn letterlijk, de rest staat in onze eigen woorden. Het hele gesprek hoor je bij de makers.
